نگاه تطبیقی شهرهای ایران پیش از اسلام و شهرهای اروپائی هم دوره با آنها

مقدمه
از زمان مهاجرت آریایی ها به ایران و شکل گیری تمدن ماد و بعد از آن تمدن های دیگر شهر ها به گونه هایی رشد پیدا کرده اند و هر یک دارای سبک های مخصوص به خود بوده اند . ما در این ارائه سعی بر این داریم تا علاوه بر شناسایی سبک های مختلف موجود در شهرهای ایران قبل از ظهور اسلام ، آنها را با سبک های مختلف هم دوره با آنها در اروپا مقایسه کنیم . لذا این تحقیق نگاهی تطبیقی بر سبک های شهرسازی ایران قبل از اسلام و هم دوره با آنها در اروپاست .

تاریخ شهر و شهرسازی در ایران,نگاه تطبیقی شهرهای ایران پیش از اسلام و شهرهای اروپائی هم دوره با آنها,پاورپوینت تاریخ شهر و شهرسازی در معماری ایران,تحقیق در مورد تاریخ شهر و شهرسازی در ایران,شهرسازی در ایران باستان,فایل پاورپوینت تاریخچه شهرسازی در معماری ایران,مقاله تاریخ شهر و شهرسازی در ایران,مقاله پاورپوینت تاریخ شهرسازی در معماری ایران,دانلود مقاله تاریخچه شهرسازی در ایران,تاریخ شهرسازی در ایران,مقاله درباره تاریخ شهرسازی در معماری ایران,

مادها نخستین سلسله ایران و تاثیر آنان برشهر سازی
مدنیت دوران ماد، همواره با هگمتانه به ذهن می آید. اما واقعیت این است که طی هزاره سوم تا نیمه دوم هزاره نخست قبل از میلاد سلسله هایی در شمال غربی فلات ایران رشد کرده بودند که تفاوت هایی کلی با تمدن های شکل یافته در بین النهرین داشتند. شهرهای مستحکم و کمتر شناخته شده این سلسله ها در ایران غربی پراکنده بودند. مدنیت ماد بی تردید یا بر بازمانده این شهرها و یا در ستیز با آنان شکل گرفت. از همین رو شکل شهر مادی برگرفته از نمونه های مشابه آن در اورارتو و آشور و یا نزد اقوام آسیانیِ ساکن در مرکز، غرب و شمال غربی فلات ایران، همچون مانناییان بود. در میان سلسله های باستانی، شهرهای مادی کمتر برای باستان شناسان شناخته شده است و این بی تردید به پراکندگی اندک با حوزه محدود پراکندگی آنان باز می گردد و این پراکندگی محدود ،خود نتیجه ناامنی منطقه به دلیل تهاجمات حکومت های مهاجم آشور و اروارتو بود. این عامل البته در شکل گیری و صورت دژ- شهر بوده، و یا با حصار یا حصارهایی تودرتو احاطه می شدند. تعداد حصارهای یک شهر نشانگر بزرگی یا کوچکی شهر بود. شهر دوران ماد به دلایل گوناگون، از جمله کیهان شناسی ویژه دوران باستان، شکل رقومی زمین و البته امنیت ،عموماً بر فراز ارتفاعات طبیعی و یا مصنوعی بنا می شدند. گاه مانند شهر خارخار،یک حصار و یا مانند شهر کیشه سو، چند حصار متحدالمرکز شهر را دربر می گرفت.

برای دانلود و توضیحات بیشتر به ادامه مطلب مراجعه نمائید…

این شهرها چنان که هرتسفلد گفته است دارای نقشه ای ثابت با تفاوت هایی جزیی بودند. این تفاوت ها ناشی از شرایط اقلیمی ویژه شان بود. دژ شهرها به صورت یک زنجیره دفاعی برپا شده بود تا امکان ایجاد شهرهای بزرگتری چون هگمتانه را در پشت خود فراهم کند. در واقع شهرهای شاهی، مانند هگمتانه، دردوران مادها از گسترش این دژ شهرها حاصل شدند، که آنها نیز به نوبه خود مراکز نخستینی برای انباشت ثروت ، تمرکز اقتدار سیاسی و توسعه اجتماعی به شمار می آمدند. هگمتانه اصلاً به معنای مکان جمع شدن بود و تصویری از اتحاد قبایل ماد و اتحاد سه جامعه ایلی، روستایی و شهری را   می نمایاند. اصولاً شهر مادی را نتیجه فرایند تکاملی از روستاها به دژ- شهرها و آنگاه شهرهای مهم تری چون هگمتانه دانسته اند.اگرچه در دوران مادها می توان از جامعه شهری سخن گفت، اما این جامعه هنوز در برابر جماعات روستایی و عشیره ای اندک می نمود.
با این همه در این دوران کالبدهای شهری بیش از پیش آشکار شده، و اگرچه هنوز بافتی همچون بازار ،مرحله آغازین حیات خود را می گذراند، اما راه ها، راهوندها و شوارع عام، حصار، برج، معبد و کاخ همچون نمونه های بین النهرینی خود کاملاً شکل گرفته بودند، در واقع همه آن مجموعه ای که درون دژ قرارمی گرفت، یعنی دژ و تقسیمات داخل آن، مورد برنامه ریزی و طراحی دقیق قرارگرفته بود. این سازمان اجتماعی و سیاسی تا ۵۵۹ق.م. که آسیتاک، آخرین شاه سلسله ماد، در برابر نخستین شاه پرقدرت هخامنشی، کوروش، شکست خورد، ادامه داشت.
در ایران شهرسازی قبل ازاسلام از سال ۲۴۰ قبل ازمیلاد آغاز شده و تا ۶۴۰ میلادی ادامه می یابد . ساختار کالبدی – فضایی شهرها در این دوره بر اساس دو سبک عمده پارسی و پارتی و یک میان سبک پارسی – هلنی شکل می گیرند .

۱- سبک پارسی ( قرن ۹ تا ۴ قبل از میلاد) (هخامنشیان )
۲- سبک پارسی – هلنی ( قرن ۳ قبل از میلاد ) (سلوکیان )
۳- سبک پارتی ( قرن ۳ قبل از میلاد تا ۷ میلادی ) (اشکانیان – ساسانیان )
۱- سبک پارسی (قرن نهم تا قرن چهارم ق .م.)
اقوام آریایی مستقر در کوههای زاگرس و دشتهای آن در برخورد با اقوام ساکن در بین‌النهرین با نوعی از سکونت یعنی شهرنشینی آشنا شدند. اینان از مرحله جوامع ساده روستایی به مرحله جامعه شهری رسیدند و تبلور کالبدی این گذر، ایجاد « شهر ـ قدرت » هگمتانه بود. آریاییها ، مظاهر تمدن را از ساکنان بین‌النهرین آموختند و شباهت هگمتانه به شهرهای اور، بابل و نینوا به همین دلیل بود اما هگمتانه علی‌رغم این شباهت تفاوتهایی با آنها داشت. این شهر فقط شهر ـ معبد بین‌النهرین نبود و به یکجا هم شهر ـ معبد و هم شهر ـ قدرت محسوب می شد و محل تجمع سه جامعه ایلی ، روستایی و عشایری به شمار می رفت ، در حالی که چنین تجمعی در بین‌النهرین دیده نشده است.
شار مادی در این دوره عبارت بود از قلعه‌های محکم و استوار بر فراز تپه و یا یک نقطه سوق‌الجیشی که نقاط زیستی کوچک و بزرگ در دامنه‌اش پراکنده بودند. در این دوره ، شهر، نقاط زیستی و بازار (که در مرحله جنینی خود قرار داشت) در خارج از قلعه واقع بودند، و به طور کلی میتوان گفت که شهر هنوز فراگیر نشده و به مفهوم گسترده آن وجود نداشت.
سبک پارسی در دوران هخامنشی به اوج خود رسید. حکومت هخامنشی پس از فتح بابل، با شهرهای پر رونق بین‌النهرین مواجه گشت و روابط تجاری خود را با اقصی نقاط جهان برقرار کرد. در این دوران روابط « کالا با کالا» جای خود را به روابط « کالا ـ پول ـ کالا » و سپس « پول ـ کالاـ پول » داد و برای نخستین بار، شار پارسی، مرکزی برای استقرار چنین رابطه‌ای شد. شار نظامی ـ کشاورزی دوران ماد جای خود را به شار نظامی ـ بازرگانی پارسی در مرزها، و شار بازرگانی ـ کشاورزی در سرزمینهای میانی واگذاشت. در این دوره است که « بازار » در شهر متولد شد و « جامعه شهری » به معنای اخص کلمه معنا یافت. شار پارسی در این دوره ، علاوه بر « شهر ـ معبد » ، « شهرـ بازار » نیز بود.
سازمان فضایی ـ کالبدی شار در سبک پارسی ، شامل دژ حکومتی ، شار میانی و شار بیرونی بوده است. دژ حکومتی ، مجموعه‌ای مرکب از کاخها، معابد ، ایوانها، تأسیسات نظامی و اداری و انبارهای آذوقه و ذخایر را شامل می شد. این دژ با دیوارهای سنگین محافظت می گشت و در مهمترین نقاط سوق‌الجیشی شهر قرار داشت. در صورت نبود عوارض طبیعی، تپه‌های مصنوعی برای استقرار چنین دژی برپا می گردید. شار میانی ، مجموعه محلاتی بود که برای استقرار طبقات ممتاز در نظر گرفته می شد و خانه هایی نسبتاً مشابه را در بر می گرفت، که در میان آنها بازاری وجود داشت . مجموعه شار میانی در میان دیواری مستحکم محصور بود که دروازه‌هایی برای ورود و خروج به آن ایجاد شده است. شار بیرونی مجموعه ای مرکب از محلات و خانه ها ، بازارها ، باغات و مزارع پراکنده در سطحی وسیع را شامل می شد و معمولاً توسط یک حصار طبیعی مانند کوه، تپه، رودخانه، جنگل و امثال آن از محیط بیرونی تفکیک می گشت. شار بیرونی در سبک پارسی، شبیه روستاهای بزرگ کنونی، قابل تصور است و اکثریت جامعه شهری در آن زندگی می‌کردند.

 

و…

 

تصاویر فایل:

تاریخ شهر و شهرسازی در ایران,نگاه تطبیقی شهرهای ایران پیش از اسلام و شهرهای اروپائی هم دوره با آنها,پاورپوینت تاریخ شهر و شهرسازی در معماری ایران,تحقیق در مورد تاریخ شهر و شهرسازی در ایران,شهرسازی در ایران باستان,فایل پاورپوینت تاریخچه شهرسازی در معماری ایران,مقاله تاریخ شهر و شهرسازی در ایران,مقاله پاورپوینت تاریخ شهرسازی در معماری ایران,دانلود مقاله تاریخچه شهرسازی در ایران,تاریخ شهرسازی در ایران,مقاله درباره تاریخ شهرسازی در معماری ایران,پاورپوینت تاریخ شهر و شهرسازی در معماری ایران,تحقیق در مورد تاریخ شهر و شهرسازی در ایران,شهرسازی در ایران باستان,فایل پاورپوینت تاریخچه شهرسازی در معماری ایران,مقاله تاریخ شهر و شهرسازی در ایران,مقاله پاورپوینت تاریخ شهرسازی در معماری ایران,دانلود مقاله تاریخچه شهرسازی در ایران,تاریخ شهرسازی در ایران,مقاله درباره تاریخ شهرسازی در معماری ایران,شهرسازی در ایران باستان,فایل پاورپوینت تاریخچه شهرسازی در معماری ایران,مقاله تاریخ شهر و شهرسازی در ایران,مقاله پاورپوینت تاریخ شهرسازی در معماری ایران,دانلود مقاله تاریخچه شهرسازی در ایران,تاریخ شهرسازی در ایران,مقاله درباره تاریخ شهرسازی در معماری ایران,

مقاله تاریخ شهر و شهرسازی در ایران,مقاله پاورپوینت تاریخ شهرسازی در معماری ایران,دانلود مقاله تاریخچه شهرسازی در ایران,تاریخ شهرسازی در ایران,مقاله درباره تاریخ شهرسازی در معماری ایران,

خرید آنلاین:

در پایان خرید ، لینک دانلود فایل نمایش داده می شود و به ایمیل شما نیز آنی ارسال خواهد شد. آموزش خرید و دریافت فایل
  • فرمت فایل: pptx  پاورپوینت ۵۹ اسلاید – حجم فایل: ۵ مگابایت
  • برای دریافت پروژه های بیشتری برای درس تحلیل فضای شهری  اینجا را کلیک نمایید.